Gửi Người Yêu DẤU
Quen nhau HUYỀN ảo như mơ
Vô tình CHẤM phá điểm tô tranh đời
Ngập ngừng chưa HỎI một lời
Tơ lòng trĩu NẶNG rối bời tâm cang
Gặp nhau - đời bỗng VẠCH NGANG
Vung tay PHẨY sạch dối gian lọc lừa
NGÃ mình lạc cõi ngu ngơ
Hồn bâng khuâng giữa đôi bờ SẮC không
Thương nhau KHÔNG DẤU được lòng
Đôi tim - HAI CHẤM lửa hồng - cùng reo
Mặc đời CHẤM LỬNG lơ theo
Đan tay GẠCH NỐI tình nghèo trăm năm
Yêu nhau MỞ NGOẶC sang trang
Viết thiên tình sử XUỐNG HÀNG hư vô...
Tứ Diễm - Apr. 13, 2000
NỐT TÌNH MONG MANH
Tứ Diễm
Tứ Diễm
Nốt tình ai lỡ đánh rơi
Chênh vênh giữa lối chợ đời lao xao
Gió hờn khẽ thổi vút cao
Tình như chắp cánh len vào hồn ai
Chênh vênh giữa lối chợ đời lao xao
Gió hờn khẽ thổi vút cao
Tình như chắp cánh len vào hồn ai
Nốt tình như tiếng thở dài
Lặng trầm sợi nhớ, u hoài sợi thương ?
Hay dường như tiếng trùng dương
Thì thầm kể chuyện sóng vương vấn bờ ?
Lặng trầm sợi nhớ, u hoài sợi thương ?
Hay dường như tiếng trùng dương
Thì thầm kể chuyện sóng vương vấn bờ ?
Nốt tình óng ánh như tơ
Vô tình sẽ đứt, hững hờ sẽ tan
Ai rung riêng một cung đàn
Để chừ ai bỗng bàng hoàng ngẩn ngơ
Vô tình sẽ đứt, hững hờ sẽ tan
Ai rung riêng một cung đàn
Để chừ ai bỗng bàng hoàng ngẩn ngơ
Nốt tình dại, nốt tình khờ
Ngu ngơ lạc giữa đôi bờ sắc không
Ai se chi sợi chỉ hồng
Rối lòng, lòng rối lòng vòng ai hay ?
Ngu ngơ lạc giữa đôi bờ sắc không
Ai se chi sợi chỉ hồng
Rối lòng, lòng rối lòng vòng ai hay ?
Nốt tình đậu, nốt tình bay
Mảnh hồn chếnh choáng men say ngật ngần
Ừ thì tựa thoáng phù vân
trầm luân trọn kiếp chỉ ngần ấy thôi...
Mảnh hồn chếnh choáng men say ngật ngần
Ừ thì tựa thoáng phù vân
trầm luân trọn kiếp chỉ ngần ấy thôi...
Tứ Diễm - June 26, 2003
LÀ CON GÁI
Tứ Diễm
Là con gái, hay hờn, hay giận
Hay mộng mơ vơ vẩn, vu vơ
Hay lười học vì tập làm thơ
Hay e thẹn khi ai trêu chọc
Là con gái, nên hay thường khóc
Khi mẹ la vì tội ham chơi
Khi thầy chê làm biếng quá trời
Khi cha mắng vì hay làm nũng
Khi mẹ la vì tội ham chơi
Khi thầy chê làm biếng quá trời
Khi cha mắng vì hay làm nũng
Là con gái, nên chẳng hùng dũng
Sợ vu vơ con kiến, con giun
Sợ ai nhìn, sợ đến phát run
Sợ ma nhát, sợ nhiều nhiều quá
Sợ vu vơ con kiến, con giun
Sợ ai nhìn, sợ đến phát run
Sợ ma nhát, sợ nhiều nhiều quá
Là con gái, thích đùa, thích phá
Theo bạn bè bẻ trái, hái hoa
Theo bạn bè trốn học la cà
Theo bạn bè, một bầy phá phách
Theo bạn bè bẻ trái, hái hoa
Theo bạn bè trốn học la cà
Theo bạn bè, một bầy phá phách
Là con gái, mong ai đừng trách
Khi em hờn dù chẳng nguyên nhân
Khi em khóc, ngập ướt cả sân
Khi em dỗi, vòi vĩnh quá đáng
Khi em hờn dù chẳng nguyên nhân
Khi em khóc, ngập ướt cả sân
Khi em dỗi, vòi vĩnh quá đáng
Là con gái, nên thích làm dáng
Thích soi gương, chưng diện cho xinh
Thích tóc dài chảy thật bồng bềnh
Thích gót chân luôn luôn đỏ thắm
Thích soi gương, chưng diện cho xinh
Thích tóc dài chảy thật bồng bềnh
Thích gót chân luôn luôn đỏ thắm
Là con gái, thật khó chiều lắm
Ai thương em xin hiểu dùm cho
Đừng bao giờ nóng giận, hét to
Em sẽ tủi, sẽ hờn, sẽ khóc
Ai thương em xin hiểu dùm cho
Đừng bao giờ nóng giận, hét to
Em sẽ tủi, sẽ hờn, sẽ khóc
Tứ Diễm
Thơ Tứ Diễm, Tiếng Hót Của Loài Chim Mang Trầm Uất
Phan Xuân Sinh
MẸ, một đề tài gây rất nhiều xúc cảm cho các nhà thơ. MẸ là biểu hiện cho sự cao quý, trang trọng và thương yêu tột cùng của con người. Mẹ còn hiện thân cho lòng nhân từ, vị tha, bác ái. Ai thiếu mẹ là cả một trời sụp đổ, mất mát lớn trong đời. Tứ Diễm vừa mới mất mẹ, vành khăn sô còn đội trên đầu nóng hổi. Tứ Diễm đang gục ngã trước nỗi bi thương vừa trầm uất trong lòng, vừa thống thiết trong đời sống.
Những dòng thơ của Tứ Diễm hôm nay là tiếng kêu bi thiết mang thương tích, bơ vơ giữa một khung trời rộng lớn, như tiếng chim bị lạc đàn đang chơi vơi tìm về tổ ấm. Tiếng gào thét đó thốn tận tim gan người đọc, và những giọt nước mắt kia đã đẫm ướt trên trang giấy, làm nên những viên ngọc dâng lên Mẹ hiền.
Hãy chia sớt với Tứ Diễm nỗi lòng ray rứt, khổ đau của người con vừa mới mất Mẹ. Hãy đọc những vần thơ của Tứ Diễm để cảm thông sâu sắc những khát khao thương nhớ, cũng như ca tụng tấm lòng trời biển của Mẹ tận tụy một đời vì con và cho con.
Tôi đang đi vào cõi thơ của Tứ Diễm. Tôi đang xúc động và lao đao giữa một dòng thơ nghiệt ngã của hoàn cảnh mà tác giả đang gặp. Tôi lặng người trước những lời tâm huyết được tác giả chắt chiu trong những câu thơ vừa mộc mạc, vừa chân thành dành cho Mẹ:
"Bàn tay mẹ, giờ giá băng,
Buốt hồn con tựa vành khăn trắng đầu..."
Hãy đến với Tứ Diễm và hãy chia sẻ với Tứ Diễm.
Phan Xuân Sinh
Feb. 2001
Phan Xuân Sinh
MẸ, một đề tài gây rất nhiều xúc cảm cho các nhà thơ. MẸ là biểu hiện cho sự cao quý, trang trọng và thương yêu tột cùng của con người. Mẹ còn hiện thân cho lòng nhân từ, vị tha, bác ái. Ai thiếu mẹ là cả một trời sụp đổ, mất mát lớn trong đời. Tứ Diễm vừa mới mất mẹ, vành khăn sô còn đội trên đầu nóng hổi. Tứ Diễm đang gục ngã trước nỗi bi thương vừa trầm uất trong lòng, vừa thống thiết trong đời sống.
Những dòng thơ của Tứ Diễm hôm nay là tiếng kêu bi thiết mang thương tích, bơ vơ giữa một khung trời rộng lớn, như tiếng chim bị lạc đàn đang chơi vơi tìm về tổ ấm. Tiếng gào thét đó thốn tận tim gan người đọc, và những giọt nước mắt kia đã đẫm ướt trên trang giấy, làm nên những viên ngọc dâng lên Mẹ hiền.
Hãy chia sớt với Tứ Diễm nỗi lòng ray rứt, khổ đau của người con vừa mới mất Mẹ. Hãy đọc những vần thơ của Tứ Diễm để cảm thông sâu sắc những khát khao thương nhớ, cũng như ca tụng tấm lòng trời biển của Mẹ tận tụy một đời vì con và cho con.
Tôi đang đi vào cõi thơ của Tứ Diễm. Tôi đang xúc động và lao đao giữa một dòng thơ nghiệt ngã của hoàn cảnh mà tác giả đang gặp. Tôi lặng người trước những lời tâm huyết được tác giả chắt chiu trong những câu thơ vừa mộc mạc, vừa chân thành dành cho Mẹ:
"Bàn tay mẹ, giờ giá băng,
Buốt hồn con tựa vành khăn trắng đầu..."
Hãy đến với Tứ Diễm và hãy chia sẻ với Tứ Diễm.
Phan Xuân Sinh
Feb. 2001
TẢN MẠN VỀ THƠ TỨ DIỄM
Nguyễn Tấn Hưng
Lạ nhỉ ! Lại có việc viết vài dòng giới thiệu cho một tiếng thơ với một số thơ chọn lọc, không quá 20 bài, mà không là một tập thơ trọn vẹn! Trong một tuyển tập có nhiều người đóng góp, như một thử nghiệm mới, một đường hướng mới chăng? Thôi thì, phần tôi, cứ "tản mạn" một đôi điều về thơ Tứ Diễm - cô bạn nhỏ thảo chương viên (Software Engineer) tại Canada, người bạn thơ mà tôi mến mộ ngay từ phút ban đầu quen nhau.
Xem nào, có phải nhà thơ của chúng ta bắt đầu từ "HƯ ẢO" mà làm thơ ? Tập làm quen với những "nhớ nhung", "ngại ngùng" đến đi bất chợt. Nhìn chung, tác giả là một người yêu biển, yêu những lượn sóng vỗ bờ... như yêu một người tình. Hoặc ngược lại, vẽ chân dung người tình qua biển khơi gió lộng, yêu người tình qua sóng nước lăn tăn. Cái nên thơ, dịu dàng là ở đó! Chớ không là anh anh, em em ngụp lặn trong đắm đuối, đam mê! Bàng bạc khắp mọi nơi như muốn ru người tình vào mộng. Ta hãy nghe những lời tình tự này qua bài "À ƠI" trong cả 3 điệp khúc, hoặc lao đao, sâu đậm, mông lung hơn trong bài "MƯA, BIỂN, GIÓ VÀ AI".
Lánh đời? Lánh nhân tình thế thái? Dường như nhà thơ của chúng ta, mặc dù còn trẻ, đã sớm nhận ra cái lẽ vô thường của vũ trụ đất trời, nên ngay cả trong những lời "GỬI NGƯỜI YÊU DẤU" đã gieo vào lòng người đọc những sắc không, ngã, huyền... ảo của hư vô. Để rồi người thơ như muốn... rút vào vỏ ốc bình yên, chỉ mong giấc "MỘNG BÌNH THƯỜNG" mà thôi. Phải chăng vì thế, người thơ đâm ra sợ biển - sợ người tình - mang đến những cuồng phong bão táp, những lượn sóng bạc đầu. Như trong "Ơ, BÃO"hoặc trong "ƠI, BIỂN" cũng vậy.
Sau cùng, bài "LÀ CON GÁI" là một dấu ấn của Tứ Diễm. Bởi cái... "rất là con gái" như thế này:
Là con gái, nên thích làm dáng
Thích soi gương, chưng diện cho xinh
Thích tóc dài chảy thật bồng bềnh
Thích gót chân luôn luôn đỏ thắm...
nên đã từng bị người ta... cầm nhầm, đã một thời mang đi phổ biến khắp nơi trên internet...
Thưởng thức thơ là cảm nhận! Và, hiển nhiên, mỗi người cảm nhận một cách khác nhau!
Với riêng tôi, chỉ bấy nhiêu lời thô thiển. Mong rằng bạn đọc sẽ khám phá ra những nét hay hơn, đẹp hơn mà tôi vô tình bỏ sót hay chưa nói ra hết. Và, như một lời chúc, mong rằng nhà thơ trẻ, đẹp của chúng ta sẽ còn ươm nhiều hoa thơm, cỏ lạ nơi vườn thơ trong tương lai...
Bến Gió , ngày 15 tháng 8, 2000
Nguyễn Tấn Hưng
P.S. thật ra TD tốt nghiệp EE chứ không phải SE
Nguyễn Tấn Hưng
Lạ nhỉ ! Lại có việc viết vài dòng giới thiệu cho một tiếng thơ với một số thơ chọn lọc, không quá 20 bài, mà không là một tập thơ trọn vẹn! Trong một tuyển tập có nhiều người đóng góp, như một thử nghiệm mới, một đường hướng mới chăng? Thôi thì, phần tôi, cứ "tản mạn" một đôi điều về thơ Tứ Diễm - cô bạn nhỏ thảo chương viên (Software Engineer) tại Canada, người bạn thơ mà tôi mến mộ ngay từ phút ban đầu quen nhau.
Xem nào, có phải nhà thơ của chúng ta bắt đầu từ "HƯ ẢO" mà làm thơ ? Tập làm quen với những "nhớ nhung", "ngại ngùng" đến đi bất chợt. Nhìn chung, tác giả là một người yêu biển, yêu những lượn sóng vỗ bờ... như yêu một người tình. Hoặc ngược lại, vẽ chân dung người tình qua biển khơi gió lộng, yêu người tình qua sóng nước lăn tăn. Cái nên thơ, dịu dàng là ở đó! Chớ không là anh anh, em em ngụp lặn trong đắm đuối, đam mê! Bàng bạc khắp mọi nơi như muốn ru người tình vào mộng. Ta hãy nghe những lời tình tự này qua bài "À ƠI" trong cả 3 điệp khúc, hoặc lao đao, sâu đậm, mông lung hơn trong bài "MƯA, BIỂN, GIÓ VÀ AI".
Lánh đời? Lánh nhân tình thế thái? Dường như nhà thơ của chúng ta, mặc dù còn trẻ, đã sớm nhận ra cái lẽ vô thường của vũ trụ đất trời, nên ngay cả trong những lời "GỬI NGƯỜI YÊU DẤU" đã gieo vào lòng người đọc những sắc không, ngã, huyền... ảo của hư vô. Để rồi người thơ như muốn... rút vào vỏ ốc bình yên, chỉ mong giấc "MỘNG BÌNH THƯỜNG" mà thôi. Phải chăng vì thế, người thơ đâm ra sợ biển - sợ người tình - mang đến những cuồng phong bão táp, những lượn sóng bạc đầu. Như trong "Ơ, BÃO"hoặc trong "ƠI, BIỂN" cũng vậy.
Sau cùng, bài "LÀ CON GÁI" là một dấu ấn của Tứ Diễm. Bởi cái... "rất là con gái" như thế này:
Là con gái, nên thích làm dáng
Thích soi gương, chưng diện cho xinh
Thích tóc dài chảy thật bồng bềnh
Thích gót chân luôn luôn đỏ thắm...
nên đã từng bị người ta... cầm nhầm, đã một thời mang đi phổ biến khắp nơi trên internet...
Thưởng thức thơ là cảm nhận! Và, hiển nhiên, mỗi người cảm nhận một cách khác nhau!
Với riêng tôi, chỉ bấy nhiêu lời thô thiển. Mong rằng bạn đọc sẽ khám phá ra những nét hay hơn, đẹp hơn mà tôi vô tình bỏ sót hay chưa nói ra hết. Và, như một lời chúc, mong rằng nhà thơ trẻ, đẹp của chúng ta sẽ còn ươm nhiều hoa thơm, cỏ lạ nơi vườn thơ trong tương lai...
Bến Gió , ngày 15 tháng 8, 2000
Nguyễn Tấn Hưng
P.S. thật ra TD tốt nghiệp EE chứ không phải SE
PHÉP HỌA Thơ Đường Luật
Có 2 thể thức họa thơ Đường luật là: Họa Hạn Vận và Họa Phóng Vận.
1. HỌA HẠN VẬN:
Họa hạn vận là phải theo sự hạn định trước. Người ta ra đề và cho vần nào thì mình phải dùng vần ấy. Thể Họa Hạn Vận nầy khác với thể Họa Phóng Vận, vì họa hạn vận không có bài xướng để dựa theo mà họa, hơn thế nữa, ta phải:
- Diễn tả ý thơ theo đầu đề đã ra sẵn.
- Dùng đúng 5 vần hạn định (trong 8 câu) và phải hạ vần đúng theo thứ tự đã hạn định.
Thí dụ: Cuộc thi thơ do học giả Phan Kế Bính tổ chức như sau:
a. Ðầu đề (nội dung) là:
Trống treo ai dám đánh thùng
Bậu không ai dám dở mùng chun vô
b. Năm vần hạn định theo thứ tự là: xô - cô - vô - ô - rô.
Bài thơ sát với đầu đề, hạ đúng 5 vần hạn định, được giải nhất mà tác giả lại là một thiền sư chân tu !!! ... như sau đây:
Nào phải là ai dám giục xô
Thuận tình trước hết tự nơi cô
Có cho mới dám trao dùi đánh
Không hẹn nào ai đẩy cửa vô
Mảng sướng kể gì thân lễ nghĩa
Ham vui quên hết chuyện dâm ô
Thói hư thuần thước xưa còn lạc
Đừng học làm chi gióng nhảy rô
Còn có một lối hoạ hạn vận rất khó. Hoàng Thứ Lang kể lại một câu chuyện như sau:
Mùa Hè năm 1926, trong dịp thi sĩ Đão Sĩ Nhã đến thăm gia đình họ Phan ở Hưng Yên. Ông khách Đào Sĩ Nhã thách lão thi sĩ Phan Mạnh Danh làm một bài thơ Nôm Đường luật với các điều kiện sau:
- Đầu đề: Xuân Khuê
- Hạn 5 vần: chờ - hờ - thưa - tơ - thơ
- Phải dùng 19 chữ: một, hai, ba, bốn, năm, sáu, bảy, tám, chín, mười, trăm, ngàn, vạn, đôi, cặp, nửa, trượng, thước, tấc.
Sau đây là bài thơ Nôm hoạ hạn vận của lão thi sĩ Phan Mạnh Danh:
Xuân Khuê
Một mong hai đợi bốn ba chờ
Mười hẹn đêm trăng tám hững hờ
Nửa gối năm canh gà gáy giục
Tấc mây sáu cánh nhạn tin thưa
Trăm lần cặp mắt đôi hàng lệ
Chín khúc bên lòng vạn mối tơ
Ngàn trượng thành sầu đo thước khó
Biếng đem bảy vẻ dệt nên thơ
Phan Mạnh Danh
2. HỌA PHÓNG VẬN
Họa Phóng Vận là phỏng theo vần của bài xướng để họa lại mà các vần trong bài họa phải theo y như các vần trong bài xướng, còn ý nghĩa thì hoặc phụ theo cho rộng thêm, hoặc trái hẳn lại (phản đề).
Họa phóng vận còn chia ra 4 hình thức là: Họa Nguyên Vận, Họa Đảo Vận, Họa Hoán Vận và Hoạ Tá Vận.
a. Họa Nguyên Vận: là họa đúng 5 vần của bài xướng và hạ vần cũng đúng y theo thứ tự như cách hạ vần của bài xướng. Trong cách họa nguyên vận thường thì có bao hàm họa ý (hoặc đối ý) và đối luật với bài xướng. Nếu không đối luật được thì cũng có thể họa luật.
b. Họa Đảo Vận: là họa ngược thứ tự của 5 vần từ dưới lên trên, thay vì họa nguyên vận là họa từ trên xuống còn họa đảo vận là họa từ dưới lên.
c. Họa Hoán Vận: là thay đổi thứ tự vị trí các vần của bài xướng tùy theo ý người họa, sắp xếp lại sao cho vần điệu nghe êm tai hơn cách sắp xếp của bài xướng.
d. Họa Tá Vận: Tá vận là mượn vần. Họa tá vận là bài họa chỉ mượn 5 vần của bài xướng để làm một bài khác mà nội dung hoàn toàn không liên quan gì đến bài xướng cả. Cách họa này ngày nay hầu hết được người ta làm rất nhiều vì dễ làm.
CHÚ Ý QUAN TRỌNG:
Trong thể thức Họa Vận, không được dùng trùng từ thứ 6 trong các câu có vần của bài xướng. Tức là không được dùng lại từ đứng trước của 5 vần bài xướng. Nói dễ hiểu là không được dùng lại chữ thứ 6 ở các câu 1-2-4-6-8 của bài xướng. Càng tránh dùng trùng từ trong toàn bài của bài xướng càng tốt, ngoại trừ những từ đặc biệt không thể tránh được.
Hoạ nguyên vận là phải dùng lại vần đồng âm đồng nghĩa của bài xướng. Nếu dùng vần đồng âm dị nghĩa là không đúng phép hoạ thơ Đường luật.
- Hoạ nguyên vận (mượn vần): dùng vần đồng âm đồng nghĩa (và cùng từ loại)
- Hoạ tá vận: dùng vần đồng âm dị nghĩa (và không cùng từ loại).
*
đồng âm đồng nghĩa là cùng âm (the same sound) cùng nghĩa (synonym);
đồng âm dị nghĩa là cùng âm (the same sound) nhưng khác nghĩa (the difference meaning).
HOÀNG THỨ LANG
================Hoạ Thơ bao gồm 3 phần chính quan trọng sau đây:
Đã có một bài thơ sẵn trước gọi là Bài Xướng. Bài xướng có thể chọn 1 bài đã có sẵn từ xưa, từ trước, hoặc 1 bài do 1 người khác làm trước "thách đố" cho người khác đáp lại. Người đáp lại thì bài reply đó gọi là Bài Họa. Bài họa phải có ít nhất 3 yếu tố quan trọng sau đây:
1. Họa vần:
5 vần tức là 5 tiếng (chữ) cuối của các câu 1-2-4-6-8 mà người xướng đã ra như thế nào thì người họa phải theo đúng y chang 5 vần đó, không được vì bí hay kẹt mà sửa đổi. Chỉ cần sai 1 trong vần kể trên thì bài họa coi như bị hỏng, và như vậy gọi là bị Xuất Vận nghĩa là bị ra khỏi vần đã hạn định cho mình, dĩ nhiên bài họa đó bị lỗi (Fail).
2. Bài xướng nói lên ý (main idea) gì thì bài họa cũng phải nói lên ý đó hoặc tán rộng nghĩa ra thêm.
3. Bài xướng gieo luật gì thì bài họa phải đối lại luật đó (trong xướng họa có hàm nghĩa đối đáp). Thí dụ bài xướng luật trắc thì bài họa phải luật bằng và ngược lại.
Ngoài ra bài họa có thể đối ý lại bài xướng, thí dụ bài xướng khen 1 vấn đề gì thì bài họa có thể chê vấn đề đó (gọi là phản đề, nhưng không bắt buộc).
Tóm lại 3 yếu tố 1-2-3 là cần thiết cho 1 bài họa xuất sắc.
Sau đây là một thí dụ về xướng họa điển hình để làm mẫu. Hai bài này nổi tiếng trong văn học Việt Nam.
Bài Xướng:
TÔN PHU NHÂN QUI THỤC
(của Tôn Thọ Tường)
Cật ngựa thanh gươm vẹn chữ tòng
Ngàn thu rạng tiết gái Giang Đông
Lìa Ngô bịn rịn chòm mây bạc
Về Hán trau tria mảnh má hồng
Son phấn thà cam dày gió bụi
Đá vàng chi để thẹn non sông
Ai về nhắn với Châu Công Cẩn
Thà mất lòng anh được bụng chồng
Bài Họa:
TÔN PHU NHÂN QUI THỤC
(của Phan Văn Trị)
Cài trâm sửa áo vẹn câu tòng
Mặt ngả trời chiều biệt cõi Đông
Ngút tỏa trời Ngô ùn sắc trắng
Duyên về đất Thục đượm màu hồng
Hai vai tơ tóc bền trời đất
Một gánh cương thường nặng núi sông
Anh hỡi Tôn Quyền anh có biết
Trai ngay thờ chúa gái thờ chồng
HOÀNG THỨ LANG
================
Họa vần là sáng tác một bài thơ thường gọi là bài họa, dựa trên hệ thống vần của một bài thơ có trước thường gọi là bài xướng.
Thơ Đường luật có nhiều thể như thất ngôn tứ tuyệt, thất ngôn bát cú, ngũ ngôn tứ tuyệt, ngũ ngôn bát cú. Nếu thể thơ thất ngôn bát cú thì toàn bài có năm vần là chữ cuối cùng của các câu 1, 2, 4, 6, 8. Những chữ vần thường là thanh bằng (có một số bài làm theo vần trắc, thì các chữ ở vị trí này là thanh trắc).
Sau khi có bài xướng, người làm thơ họa sáng tác một bài khác, dùng lại đúng năm chữ vần của bài thơ xướng, với điều kiện chỉ dùng chữ cuối, không được dùng chữ kế cuối.
Nếu dùng lại chữ kế cuối là phạm nguyên tắc "khắc lục", là lỗi cấm kỵ trong họa vần thơ Đường luật.
Bài họa phải diễn đạt lại ý chính (nội dung) của bài xướng, không được lạc đề.
Thường là bài họa phải đối luật với bài xướng, nếu bài xướng luật bằng thì bài họa phải luật trắc và ngược lại. Kẹt lắm mới làm bài họa đồng luật với bài xướng.
Thí dụ:
Bài xướng:
Vườn rau Cẩm Tú
Thầy cho xới lại mảnh vườn hoang
Cẩm Tú đem phân ủ mấy hàng
Củ cải gieo gần dây mướp đắng
Su hào tỉa cạnh gốc khoai lang
Thì là diếp cá lên muôn lối
Húng đổi cần tây mọc khắp đàn
Tứ phía rau xanh nhìn mát mắt
Tha hồ cải thiện bữa ăn...sang
Cẩm Tú
Bài hoạ::
Vườn rau Cẩm Tú
Cẩm Tú gieo trồng mảnh đất hoang
Rau xanh thẳng tắp rất ngay hàng
Ngò om óng mượt bên giàn mướp
Húng quế thơm lừng kế luống lang
Bí rợ tần ô lên bít lối
Dưa leo ớt hiểm mọc đầy đàng
Chiều chiều đứng ngắm lòng thanh thản
Cuộc sống quê nghèo ngẫm lại...sang
Hoàng Thứ Lang
Không được dùng lại chữ thứ 6 (chữ kế cuối) trong các câu cước vận (câu 1-2-4-6-8) của bài xướng và tất cả những bài đã hoạ trước.
5 chữ vần của bài hoạ không được khác nghĩa với 5 chữ vần của bài xướng.
Coi như bài hoạ là bản copy những nét căn bản về ý và vần của bài xướng, vì vậy bài hoạ phải cùng một tựa đề với bài xướng.
Hoạ thơ Đường luật không đến nổi quá khó nhưng không phải dễ dàng như nhiều người đã lầm tưởng !
Hoạ sai một vần gọi là xuất vận: không được.
Hoạ sai nghĩa một vần gọi là xuất ý: không được.
HOÀNG THỨ LANG
=================
Xướng hoạ thơ Đường luật là có hàm ý đối hoạ ở trong đó.
Người ta xướng ra mình phải đối đáp lại, vì vậy nếu chỉ một bài xướng và một bài hoạ thì bài hoạ bắt buộc phải đối luật với bài xướng.
Thí dụ bài Tôn Phu Nhân Qui Thục xướng của Tôn Thọ Tường, hoạ của Phan Văn Trị.
Trường hợp bất khả kháng không thể đối luật được thì có thể châm chế hoạ đồng luật, nhưng bài hoạ đồng luật sẽ bị giảm giá trị vì không đáp ứng đúng thể thức xướng hoạ đúng cách.
Bắt đầu những bài hoạ sau đó (nếu có) thì có thể dùng luật gì cũng được.
Hoạ thơ là "vẽ lại" hình ảnh của bài xướng cho nên phải trung thực với bài xướng về ý cũng như vần.
Hoạ sai ý bài xướng là không đạt.
Hoạ sai bất cứ chữ vần nào của bài xướng gọi là xuất vận: không đạt. Xuất vận là đi ra khỏi sự hạn định về vần của bài xướng.
Hoạ sai nghĩa bất cứ chữ vần nào của bài xướng gọi là xuất ý: không đạt. Xuất ý là đi ra khỏi ý nghĩa chữ vần của bài xướng.
Hoạ thơ Đường luật đúng cách rất khó.
Khi bạn bè (thi hữu) chung vui xướng hoạ với nhau, có thể dùng thể thức Hoạ Tá Vận (tức là mượn vần) để hoạ những vần tử vận và tử ý. Cách nầy không đạt nhưng cốt là để cùng nhau vui vẻ mà thôi. Nhưng cũng không nên đi xa thi đề (nội dung của bài xướng). Thí dụ bài Cảm Vịnh Cây Mai xướng của Tôn Thọ Tường, hoạ của Đông Hồ.
Lấy thí dụ tử vận xót xa không thể nào hoạ nguyên vận theo chính hoạ được. Chúng ta có thể hoạ tá vận (mượn vần) theo bàng hoạ là xa xa, từ xa, đàng xa v.v... chẳng hạn. Dĩ nhiên là sai nghĩa của chữ xót xa rồi (bởi vậy mới bị xuất ý: không đạt), nhưng cốt để cùng nhau vui vẻ mà thôi.
Thông vận, bàng đối và bàng hoạ... không xuất sắc.
Làm thơ, nếu dùng thông vận thì nên dùng cận vận mà không nên dùng viễn vận. Viễn vận và cưỡng vận không hay, hạn chế dùng.
HOÀNG THỨ LANG
==================
1. HOẠ HẠN VẬN:
Thí dụ:
- Hạn đề:
"Trống treo ai dám đánh thùng
Bậu không ai dám dở mùng chun vô"
- Hạn vận:
Xô - Cô - Vô - Ô - Rô
Bài họa:
Nào phải là ai dám giục xô
Thuận tình trước hết tự nơi cô
Có cho mới dám trao dùi đánh
Không hẹn nào ai đẩy cửa vô
Mảng sướng kể gì thân lễ nghĩa
Ham vui quên hết chuyện dâm ô
Thói hư thuần thước xưa còn lạc
Đừng học làm chi giống nhảy rô
2. HỌA PHÓNG VẬN:
Thí dụ 1:
a. Họa nguyên vận:
Bài xướng:
TƯƠNG TƯ
Tương giang hai đứa ở hai nơi
Uống cạn dòng sông nhớ trọn đời
Chỉ thắm xe lơi người mộng hỡi
Tơ hồng buộc lỏng bạn lòng ơi
Vần thơ nức nở mi nhòa lệ
Nét chữ run run ý cạn lời
Định số an bài mang khổ hận
Đêm trường thổn thức máu tim rơi
Hoàng Thứ Lang
11/8/05
Bài họa:
TƯƠNG TƯ
Mỏi gót phiêu bồng khắp mọi nơi
Về đâu trên vạn nẻo đường đời
Mưa buồn đổ mãi mưa buồn hỡi
Tuyết trắng rơi hoài tuyết trắng ơi
Muốn nhắn đôi câu mà nghẹn ý
Mong trao mấy tiếng lại ngăn lời
Dòng sông ly biệt nào chia lối
Ngắm dải Ngân Hà đếm lệ rơi
Hoàng Thứ Lang
11/8/05
b. Họa đảo vận:
Bài xướng:
TƯƠNG TƯ
Tương giang hai đứa ở hai nơi
Uống cạn dòng sông nhớ trọn đời
Chỉ thắm xe lơi người mộng hỡi
Tơ hồng buộc lỏng bạn lòng ơi
Vần thơ nức nở mi nhòa lệ
Nét chữ run run ý cạn lời
Định số an bài mang khổ hận
Đêm trường thổn thức máu tim rơi
Hoàng Thứ Lang
11/8/05
Bài họa:
TƯƠNG TƯ
Lất phất bên thềm tuyết trắng rơi
Niềm riêng ấp úng chẳng nên lời
Hai hàng lệ tủi than trời hỡi
Một áng thơ sầu khóc bạn ơi
Rẽ yến chia oanh hờn số kiếp
Lìa loan rã phụng lỡ duyên đời
Sông Tương uống cạn dòng thương nhớ
Giang vĩ giang đầu đứa mỗi nơi
Hoàng Thứ Lang
11/8/05
c. Họa hoán vận:
Bài xướng:
TƯƠNG TƯ
Tương giang hai đứa ở hai nơi
Uống cạn dòng sông nhớ trọn đời
Chỉ thắm xe lơi người mộng hỡi
Tơ hồng buộc lỏng bạn lòng ơi
Vần thơ nức nở mi nhòa lệ
Nét chữ run run ý cạn lời
Định số an bài mang khổ hận
Đêm trường thổn thức máu tim rơi
Hoàng Thứ Lang
11/8/05
Bài họa:
TƯƠNG TƯ
Gởi gió nhờ mây nhắn mấy lời
Trao người yêu dấu của tôi ơi
Đường mơ vạn nẻo đành riêng lối
Bến mộng đôi bờ phải khác nơi
Bóng chiếc phòng đơn sầu lệ đổ
Đèn khuya gác vắng tủi châu rơi
Ai xui hai đứa mình dang dở
Chẳng trọn cùng nhau suốt cuộc đời
Hoàng Thứ Lang
11/8/05
d. Họa tá vận (mượn vần):
Bài xướng:
TRUNG THU
Trăng thu toả sáng nhớ xa xăm
Tháng tám chờ trông đến bữa rằm
Mẹ dán lồng đèn chơi suốt sáng
Cha làm trống ếch đánh quanh năm
Xa rồi cảnh cũ lòng se lạnh
Tiếc mãi ngày xưa lệ ướt dầm
Chiếc lá chao mình trong gió sớm
Nghe chừng vọng lại thoáng dư âm
Hoàng Thứ Lang
Oct 05, 2006
Bài họa:
XIN XĂM
Mẹ dẫn lên chùa để thỉnh xăm
Hôm nay trăng sáng đúng đêm rằm
Cầu xin phúc lộc vào nguyên tháng
Khấn nguyện bình an đến trọn năm
Giữa Hạ oi nồng đừng nắng gắt
Trung Thu mát mẻ chớ mưa dầm
Đưa tay vói rút ồ hên quá
Thượng thượng ngon lành chẳng bị âm
Trâm Anh
Oct 06, 2006
HOÀNG THỨ LANG
===================
Nhân đọc bài : ĐỐI NGẪU TRONG THƠ ĐƯỜNG (trong bài PHÉP ĐỐI trong Thơ Đường Luật) của Nguyễn Văn Thụ,chủ
nhiệm CLB thơ Đường Hà Nội, tôi thấy tâm đắc câu: “ Trong một bài thơ,
những cặp đối ở các câu thực, luận chính là vẻ đẹp đặc sắc, là một
trong những điều cần và đủ để nhận ra đó là một bài thơ luật Đường.
Trong thơ Đường luật mà không có đối thì chẳng khác gì “ăn bánh trung
thu mà không có nhân thập cẩm.” thật là nhạt nhẽo và vô vị.
*
Trong
bài này, tác giả cũng nói đến các trường hợp KHOAN ĐỐI như: Lưu thủy
đối, tá đối tự đối, phép số tự đối gắn với tá tự đối, phép cú trung đối,
phép giao cổ đối, phép bất đối chi đối...
Và
nay thời @ có nhiều bài ít quan tâm đối chữ mà chỉ cần đối ý. Thực ra
khi áp dụng các cách đối trên đều có nguyên nhân: hoặc chơi chữ chủ ý
cho khác người, hoặc bí chữ mà cốt giữ ý thơ... Khi đọc lên và ngẫm ngợi
thì nó vẫn có cái gì đó khúc khuỷu, xương xẩu...mà người thích nhắm
rượu với đầu gà, cánh vịt mới thấy được cái thú của nó. Cứ tưởng chính
đối là khó, nhưng thực ra các cách đối như nói trên mới rắc rối làm sao.
*
Có
thể tôi hơi cổ điển và bảo thủ... nhưng khi đọc những bài thơ luật
Đường thể chính đối vẫn thấy hay và uyển chuyển vô cùng. Trong ngôn ngữ
tiếng Việt, có đủ các từ ngữ: khác thanh đồng nghĩa, hoặc cùng thanh
khác nghĩa, hoặc một từ nhiều nghĩa... (hơn cả âm chữ Hán- Nôm) đủ để
diễn đạt trọn vẹn một bài thơ luật Đường.
*
Tuy
sự vật, câu chữ, thơ phú không bao giờ cố định, nhưng tôi vẫn khuyến
khích, và rất thích đọc những bài thơ luật Đường hội tụ càng đủ càng tốt
những yếu tố sau:
*
*
-Về vận, các chữ cuối của các câu 1,2,4,6,8 cố gắng dùng chính vận và đảo vần lần lượt sau mỗi câu. Nếu phải dùng thông vận, thì nên ít nhất, và chỉ dùng vần thông gần .
*
- Về nhất, tam, ngũ bất luận, chỉ nên dùng đến nhất và tam, không nên dùng ngũ vì dễ vào lỗi khổ độc.
Và ngay cả nhất và tam, thì cũng chỉ dùng khi không còn tìm ra chữ
khác, hoặc chữ khác hay hơn trong hoàn cảnh bài thơ. Ví du : nếu dùng
SÁ GÌ mà hay hơn LO GÌ.
*
-Về đối, vẫn nên dùng chính đối, nếu không có lý do chơi chữ.
*
*
-
Bài chỉ có 56 chữ, nên nếu không có chủ đích nhấn mạnh một vấn đề, hoặc
không theo thể loại đặc biệt như: Thủ vĩ ngâm, nhất vận, thủ nhất
thanh... thì không nên dùng điệp từ, kể cả kiểu điệp từ như: lòng với dạ, trăng với nguyệt...
*
Những bài hội đủ các yếu tố trên, đọc lên nghe uyển chuyển, và giọng ngâm của các nghệ sỹ cũng mượt mà hơn.
Đôi
lời tâm sự cùng các bạn thơ, chưa có điều kiện nói lên những cái hay,
cái đẹp của thơ luật Đường trong bài viết ngắn ngủi này. Nếu có điều gì
sai sót xin được mọi người bỏ quá và lượng thứ.
*
ĐẶNG QUANG LONG
sưu tầm
source: http://www.vnthidan.com/phep-hoa-tho-duong-luat-t5360.html
====================
Trong bài viết nầy, Tứ Diễm xin tổng hợp một số phương pháp do các lương y chỉ dẫn, khá đơn giản, dễ làm, mỗi người đều có thể tự áp dụng mỗi ngày. Tứ Diễm xin mạn phép tác giả các bài viết để đăng lại nguyên văn theo email và theo một số nguồn tin nhận được từ người quen gửi. Ngoài ra trong bài viết còn kèm thêm một số video clip chỉ dẫn cách xoa mặt, tai, tay, chân và toàn thân.
Xin mời xem chi tiết
Theo tài liệu đọc được, mỗi người theo năm tháng sẽ tích tụ các chất cặn trong một số bộ phận cơ thể, lâu ngày sẽ kết tụ lại thành những hạt nhỏ hay lớn, thường được gọi là sạn (nếu nhỏ) hay sỏi (nếu lớn), nhất là ở trong lá gan, túi mật và hai quả thận. Nghe nói khi bi nhiều sạn trong mật, có thể sẽ khiến bị tắc ống dẫn mật gây đau đớn khó chịu vô cùng; có rường hợp còn gây nhiễm trùng vì sạn làm trầy bên trong túi mật. Nếu kéo dài lâu ngày, khiến dẫn tới việc phải cắt bỏ túi mật.
Việc giải phẫu cắt bỏ túi mật tuy không nguy hiểm và cũng mau chóng hồi phục. Nhưng chắc hẳn chẳng ai muốn bị cắt bỏ túi mật nếu còn có biện pháp khác để chọn lựa.
Trong bài viết nầy sẽ bao gồm một số bài viết tài liệu liên quan đến việc Tẩy Sạn Gan Sạn Mật (Liver cleanse - Gallblader cleanse - Liver flush). Hình bên dưới cho thấy những hạt sạn trong túi mật (Tứ Diễm sưu tầm các hình ảnh nầy trên mạng)
Xin mời thêm chi tiết, hình ảnh, video clip và một số cách tẩy sạn cũng như những ý kiến trái ngược.
Việc giải phẫu cắt bỏ túi mật tuy không nguy hiểm và cũng mau chóng hồi phục. Nhưng chắc hẳn chẳng ai muốn bị cắt bỏ túi mật nếu còn có biện pháp khác để chọn lựa.
Trong bài viết nầy sẽ bao gồm một số bài viết tài liệu liên quan đến việc Tẩy Sạn Gan Sạn Mật (Liver cleanse - Gallblader cleanse - Liver flush). Hình bên dưới cho thấy những hạt sạn trong túi mật (Tứ Diễm sưu tầm các hình ảnh nầy trên mạng)
Tuy nhiên, theo một số bài viết và video clip lại có những lời khuyên không nên làm theo cách "tẩy sạn" nầy vì những thứ thải ra ngoài không phải là "sạn mật" thật sự; đồng thời cách tẩy sạn nầy cũng có thể tạo tác dụng xấu với một số người. Do đó, tốt nhất là nên suy nghĩ kỹ và hỏi ý kiến bác sĩ trước khi quyết định.
Xin mời thêm chi tiết, hình ảnh, video clip và một số cách tẩy sạn cũng như những ý kiến trái ngược.
Tình cờ tìm thấy trên mạng bài viết nầy, chỉ dẫn một số cách để "làm sạch thận" (kidney cleanse) với một số loại rau quả thông dụng nên Tứ Diễm mang vào đây để dành khi nào rảnh sẽ làm theo thử xem sao. Dù không hiệu quả 100% như bài viết nhưng nghĩ chắc cũng chẳng có hại gì.
Nếu ai muốn thực hành, xin mời đọc thêm chi tiết nha.
Nếu ai muốn thực hành, xin mời đọc thêm chi tiết nha.
Parsley còn gọi Ngò Tây, là một loại rau thông dụng bán ở các chợ Mỹ, Á Đông, có thể dùng trong việc nấu nướng hay trang trí món ăn cho thêm phần đẹp mắt. Tuy nhiên, Ngò Tây còn có thể uống như trà. Theo một số tài liệu, trà ngò tây (parsley tea) mang lại nhiều lợi ích cho cơ thể. Tuy nhiên, cũng cần lưu ý là không phải ai cũng thích hợp với loại trà ngò tây. Nên đọc kỹ chi tiết và tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi uống để tránh các trường hợp ngoài ý muốn.
Bên dưới là một bài viết, Tứ Diễm sưu tầm nguyên văn từ trên mạng. Xin mời xem thêm chi tiết
Bên dưới là một bài viết, Tứ Diễm sưu tầm nguyên văn từ trên mạng. Xin mời xem thêm chi tiết
English Pronunciation
Ở Bắc Mỹ, tiếng Anh / Mỹ là ngôn ngữ chính nên các em bé sinh ở hải ngoại sẽ dễ dàng hội nhập học hỏi tiếng Anh / Mỹ khi đi nhà trẻ, lớp mẫu giáo hay các lớp tiểu học. Tuy nhiên ở lứa tuổi đang tập nói, đôi khi phụ huynh cũng muốn giúp các em phát âm cho rõ ràng chính xác hơn.
Tứ Diễm thấy những video clips nầy khá hay và hữu ích cho tất cả những ai đang cần rèn luyện thêm về cách phát âm cho chuẩn xác tiếng Anh nên mang vào đây.
Xin mời xem thêm chi tiết cùng các video clip ...
Free Worksheets Web Site (good website for Kids)
Web site nầy rất tốt cho việc học hỏi và trau giồi kiến thức cho các bé. Trang web site bao gồm nhiều chủ đề khác nhau, cũng như có nhiều worksheets cho các bé từ Preschool tới Lớp 6 và các lớp lớn hơn. Hy vọng giúp ích cho các bé trong việc học hành.
Ngoài ra, trong web site nầy còn có thêm những bài học giúp các bé tập tô mầu, cùng các trò chơi giải trí.
Grade Level
Preschool - http://www.tlsbooks.com/preschoolworksheets.htm
Kindergarten - http://www.tlsbooks.com/kindergartenworksheets.htm
First Grade - http://www.tlsbooks.com/firstgradeworksheets.htm
Second Grade - http://www.tlsbooks.com/secondgradeworksheets.htm
Third Grade - http://www.tlsbooks.com/thirdgradeworksheets.htm
Fourth Grade - http://www.tlsbooks.com/fourthgradeworksheets.htm
Fifth Grade - http://www.tlsbooks.com/fifthgradeworksheets.htm
Sixth Grade - http://www.tlsbooks.com/sixthgradeworksheets.htm
Multi Grade - http://www.tlsbooks.com/miscellaneousworksheets.htm
Coloring Pages
General Coloring - http://www.tlsbooks.com/coloringpagelinks.htm
Educational Coloring - http://www.tlsbooks.com/educationalcoloring.htm
Preschool Coloring - http://www.tlsbooks.com/preschoolcoloringpages.htm
More Fun!
Dragon's Daily Drill - http://www.tlsbooks.com/dragonsdailydrill.html
Word Searches - http://www.tlsbooks.com/educationalwordsearchpuzzles.htm
Personalized - http://www.tlsbooks.com/personalizedpictures.htm
Pictures - http://www.tlsbooks.com/woodysworksheets.htm
Woody's Worksheets - http://www.tlsbooks.com/woodysworksheets.htm
Subjects
Alphabet - http://www.tlsbooks.com/alphabetworksheets.htm
Language Arts - http://www.tlsbooks.com/englishworksheets.htm
Foreign Language - http://www.tlsbooks.com/foreignlanguageworksheets.htm
Geography - http://www.tlsbooks.com/geographyworksheets.htm
Handwriting - http://www.tlsbooks.com/handwritingworksheets.htm
History - http://www.tlsbooks.com/historyworksheets.htm
Holidays - http://www.tlsbooks.com/holidaypages.htm
Nursery Rhymes - http://www.tlsbooks.com/nurseryrhymes.htm
Math - http://www.tlsbooks.com/mathworksheets.htm
Music - http://www.tlsbooks.com/musicworksheets.htm
Religious - http://www.tlsbooks.com/religiousworksheets.htm
Science - http://www.tlsbooks.com/scienceworksheets.htm
Spelling - http://www.tlsbooks.com/spellingworksheets.htm
Sports - http://www.tlsbooks.com/superbowlworksheets.htm
Theme Worksheets - http://www.tlsbooks.com/themedworksheets.htm
Writing Activities - http://www.tlsbooks.com/languageartscreativewriting.htm
Khan Academy - Free Learning Video Library
Đây là một web site rất tốt và tiện lợi giúp trau giồi các kiến thức căn bản từ các môn Toán Học (Algebra, Geometry, Calculus, Probability, Statistics, Trigonometry, Differential Equations, etc.), Vật Lý (Physics), Hóa Học (Chemistry), Tài Chính (Finance), Kinh Tế (Economics), Lịch Sử (History), cùng nhiều môn khác nữa như Cosmology and Astronomy, Computer Science, Healthcare and Medicine, vv.. vv..
Với hơn 3000 videos rất hữu ích cho các em ở nhiều lứa tuổi trong việc học hỏi, trau giồi, rèn luyện thêm các kiến thức căn bản; đồng thồi cũng hữu dụng giúp các bậc phụ huynh có thể gợi nhớ lại những điều đã học trước đây để giảng dậy cho con em thêm ở nhà.
Xin mời xem thêm chi tiết và các video tại web site: http://www.khanacademy.org/
Watch. Practice.
Learn almost anything for free.
With a library of over 3,000 videos covering everything from arithmetic to physics, finance, and history and 317 practice exercises, we're on a mission to help you learn what you want, when you want, at your own pace.
Subscribe to:
Posts (Atom)
Posts
- RSS
Contact